Medium’da başlık ve açılış neden bu kadar kritik?
Medium’da bir yazının kaderini çoğu zaman iki şey belirler: başlık (okurun “tıklar mıyım?” kararı) ve açılış (okurun “devam eder miyim?” kararı). Başlık; Medium içi keşif, e-posta özetleri, arama sonuçları ve sosyal paylaşım anında ilk görülen öğedir. Açılış paragrafı ise okurun yazının tonunu, vaadini ve kendisine uygun olup olmadığını hızla anlamasını sağlar.
Endüstri rehberleri ve uygulama odaklı yazılar; “liste”, “nasıl yapılır”, “soru”, “hata/yanılgı” gibi kalıpların sık kullanıldığını; ayrıca başlıkta açık fayda, özgül detay ve test etme yaklaşımının öne çıktığını vurgular. Yine de Medium’e özgü büyük ölçekli veriler sınırlı olduğundan, en sağlıklı yaklaşım konunuz ve kitleniz üzerinde küçük testler yapmaktır.
İyi bir Medium başlığının 6 temel özelliği
- Net bir değer önerisi: Okur “Bunu okuyunca ne kazanacağım?” sorusuna 1 saniyede yanıt bulmalı.
- Spesifiklik: “Daha iyi yaz” yerine “Medium’da 8 açılış şablonu” gibi.
- Doğru beklenti: Başlık, yazının gerçekten sunduğu şeyi temsil etmeli.
- Hedef kitle sinyali: “Yeni başlayanlar için…”, “Freelance çalışanlar için…” gibi.
- Tarama kolaylığı: Karmaşık kelime oyunları yerine hızlı okunur bir yapı.
- Paylaşılabilirlik: Sosyal paylaşımda tek başına anlamlı olmalı (bağlam gerektirmemeli).
Başlık pratikleri konusunda genel çerçeve için HubSpot’un blog yazımı rehberi; sosyal ve blog başlıkları için test/tekrar yaklaşımı için Buffer; kelime türleri, duygu ve başlık analizi yaklaşımı için CoSchedule iyi bir başlangıç noktasıdır.
Medium’da işe yarayan 7 başlık formülü (şablon + örnek)
Aşağıdaki formüller “tek doğru” değildir; ancak uzun formlu içerikte ve sosyal paylaşımlarda sık kullanılan, hızlı test edilebilir kalıplardır. Her formülün altına, aynı fikrin farklı açılardan başlıklaştırılmış örneklerini ekledim.
1) Liste formülü: “X Yöntem / X Ders / X Hata”
Ne zaman kullanılır? Pratik, adım adım içeriklerde; okur hızlı bir çerçeve isterken.
- Şablon: “Medium’da [hedef] için [X] [yöntem/kalıp]”
- Örnek: “Medium’da Daha Çok Okunma İçin 7 Başlık Formülü”
- Örnek: “Uzun Formlu Yazılarda Okuru Tutmak İçin 8 Açılış Şablonu”
2) Nasıl yapılır: “Nasıl…”
Ne zaman kullanılır? Okurun zihninde net bir hedef ve ölçülebilir bir sonuç olduğunda.
- Şablon: “[X] yapmadan [hedef] nasıl yapılır?”
- Örnek: “Sıkıcı Olmadan Uzun Formlu İçerik Nasıl Yazılır?”
- Örnek: “Kişisel Hikayeyi ‘Ders’ ile Birleştirerek Medium’da Nasıl Anlatırsın?”
3) Soru başlığı: “Neden…? / Gerçekten… mi?”
Ne zaman kullanılır? Okurun kafasındaki belirsizliği netleştirirken; tartışma başlatmak istediğinizde.
- Şablon: “Neden [yaygın davranış] işe yaramıyor?”
- Örnek: “Neden ‘Genel’ Başlıklar Medium’da Kayboluyor?”
- Örnek: “Okur Daha İlk Paragrafta Neye Karar Veriyor?”
4) Hata/yanılgı: “X yapmayı bırak / X efsanesi”
Ne zaman kullanılır? Karşıt görüş veya düzeltme içeriklerinde. (Dili ölçülü tutmak önemli.)
- Şablon: “[X] hakkında yaptığınız 5 hata”
- Örnek: “Medium Başlığında Yaptığım 6 Hata (Ve Ne Öğrendim)”
5) “Ben bunu yaşadım” kişisel hikaye başlığı
Ne zaman kullanılır? Deneyim paylaşımı, dönüşüm hikayesi. Platformda anlatı + ders dengesi çoğu zaman işe yarayabilir; yine de iddiaları abartmamak gerekir.
- Şablon: “[X] yaptım ve [sonuç] oldu: İşte öğrendiklerim”
- Örnek: “30 Gün Her Gün Yazdım: Başlık Seçiminde En Çok Ne İşe Yaradığını Böyle Anladım”
- Örnek: “İlk 100 Okuyucumu Başlık Değil, Açılış Paragrafını Netleştirmek Getirdi”
Medium üzerinde başlıklarla ilgili pratik gözlemler sunan bir yazar yazısı (genelleme gücü sınırlı olsa da fikir üretmek için faydalı olabilir): https://medium.com/@dbromell.bromell1/write-compelling-headlines-that-boost-content-engagement-2f7f7c29e699
6) “Hedef kitle + sonuç” formülü
Ne zaman kullanılır? Niş bir gruba yazıyorsanız. Bu, yanlış kişilerin tıklamasını azaltıp doğru okuru artırabilir.
- Şablon: “[hedef kitle] için [hedef]: [yaklaşım]”
- Örnek: “Yeni Başlayan İçerik Üreticileri İçin Medium Başlık Kontrol Listesi”
7) “Çerçeve/Model” başlığı
Ne zaman kullanılır? Stratejik ve öğretici yazılarda. “Bir model sunuyorum” mesajı verir.
- Şablon: “[X] için [Y] çerçevesi: [3 parça]”
- Örnek: “Başlık–Alt Başlık–Açılış: Medium Yazıları İçin 3 Katmanlı Netlik Modeli”
Başlıkta “güç” nereden gelir: fayda, duygu ve somutluk
CoSchedule gibi araçlar; başlıktaki kelimelerin türü (duygu yüklü kelimeler, fiiller, özgül ifadeler), uzunluk ve okunabilirlik gibi sinyalleri analiz etmeyi önerir. Buradaki amaç “puan kovalamak” değil; başlığı daha açık ve çekici hale getirecek düzenlemeleri sistematik yapmak olmalı.
Pratik bir teknik:
- Temel başlığı yazın: “Medium’da Başlık Nasıl Yazılır?”
- Somutlaştırın: “Medium’da Başlık Nasıl Yazılır? 7 Formül + Örnek”
- Hedef kitle sinyali ekleyin: “Yeni Başlayanlar İçin Medium’da Başlık Yazma: 7 Formül + Örnek”
- Vaadi daraltın: “Okunma Oranını Artırmaya Yardımcı 7 Medium Başlık Formülü”
Uzunluk ve biçim: SEO ve sosyal paylaşım için pratik sınırlar
Kesin bir “ideal” uzunluk yoktur; ayrıca Medium içindeki dağıtım dinamikleri, Google sonuçlarından farklı davranabilir. Yine de SEO dünyasında sık kullanılan bir kontrol noktası, arama sonuçlarında başlığın kesilmemesi için başlığı çoğu senaryoda yaklaşık 50–60 karakter bandında tutmaktır. Bu bir kural değil; cihaz, font ve piksel genişliğine göre değişebilen bir rehber değer olarak düşünün.
Sosyal paylaşım tarafında ise Buffer, platforma göre ifade biçiminin farklılaşabileceğini, bu yüzden küçük testler ile karar verilmesini önerir. En pratik yöntem: Aynı yazı için 2–3 farklı paylaşım cümlesi hazırlayıp hangisinin daha çok tıklama/okuma getirdiğini görmek.
Medium’da açılış (lede) yazma: 8 şablon + örnek
Başlık tıklamayı getirir; açılış ise “okumaya değer mi?” kararını hızlandırır. Uzun formlu içerikte açılış paragrafı genellikle şu üç soruya yanıt vermeli: (1) Konu ne? (2) Neden şimdi/niye önemli? (3) Okur ne kazanacak?
1) Mikro-hikaye ile giriş
Şablon: “Dün/Geçen hafta [olay] oldu. O an şunu fark ettim: [ders].”
Örnek: “Geçen hafta aynı yazıyı iki farklı başlıkla paylaştım. Birinde kimse durmadı; diğerinde insanlar ‘kaydetti’. Fark, konu değil; başlığın verdiği sözdü.”
2) Okura ayna tutan empati girişi
Şablon: “Eğer [problem] yaşıyorsanız yalnız değilsiniz. Bunun nedeni genelde [neden].”
3) Net vaat (bu yazıda ne var) girişi
Şablon: “Bu yazıda [X] göstereceğim: [madde 1], [madde 2], [madde 3].”
Örnek: “Bu yazıda Medium için 7 başlık formülü, 8 açılış şablonu ve 2 haftalık basit bir mini test planı bulacaksınız.”
4) “Yanlış yaptığım şey” girişi
Şablon: “Uzun süre [yanlış yaklaşım] yaptım. Sonra [düzeltici içgörü] fark ettim.”
5) Soru ile açılış
Şablon: “Hiç [durum] oldu mu? Peki ya size sorun şu dersem: [asıl sorun].”
6) Karşıt görüş (ölçülü) girişi
Şablon: “Çoğu kişi [yaygın inanış] diyor. Benim deneyimim ise şunu gösterdi: [farklı görüş].”
7) Kısa “TL;DR” ile güven veren giriş
Şablon: “Kısaca: [tek cümlede sonuç]. Aşağıda nasıl yaptığımı adım adım anlatacağım.”
8) Okura sözleşme: kimler için, kimler için değil
Şablon: “Bu yazı [kitle] için. Eğer [durum] arıyorsanız, daha farklı bir yaklaşım gerekebilir.”
Başlık + açılış uyumu: “verdiğin sözü tut” kontrolü
En sık görülen sorun, başlığın yüksek beklenti kurup metnin bunu karşılamamasıdır. Bunu önlemek için basit bir kontrol yapın:
- Başlık cümlesini tamamlayın: “Bu yazıyı okuyunca … öğreneceksin.”
- Açılış paragrafını yeniden okuyun: Bu cümleyi gerçekten destekliyor mu?
- İlk alt başlığa bakın: Okur, vaat edilen içeriğe hızlı giriyor mu?
Uygulanabilir üretim süreci: 20 dakikada 10 başlık çıkarma
Adım 1: Çekirdek vaadi tek cümle yazın
Örnek: “Medium’da daha çok okunma için başlık ve açılış şablonları.”
Adım 2: Aynı vaadi 5 farklı formüle dökün
- Liste
- Nasıl yapılır
- Hata/yanılgı
- Hedef kitle + sonuç
- Kişisel hikaye
Adım 3: Her formül için 2 varyasyon üretin
Toplam 10 başlık eder. Sonra şu sorularla eleyin:
- Bu başlık, yazının içeriğini doğru yansıtıyor mu?
- Bir cümlede “kim + ne kazanır” net mi?
- Aynı konuda yazılmış diğer başlıklardan ayrışıyor mu?
Küçük ölçekli test planı (Medium’e uyarlanmış)
“Evrensel en iyi başlık” yerine “benim kitlemde en iyi çalışan başlık” hedefi daha gerçekçidir. Buffer ve CoSchedule gibi kaynaklar da test etme yaklaşımını öne çıkarır. Medium’da yerleşik, klasik anlamda A/B test altyapısı her hesapta aynı şekilde bulunmayabilir; yine de kontrollü küçük denemeler yapabilirsiniz.
| Ne test edilecek? |
Nasıl? |
Bakılacak sinyal |
| Başlık vaadi (netlik) |
Aynı yazı için 2–3 başlık varyasyonu üretip sosyal/posta paylaşımlarında dönüşümlü kullanın |
Link tıklaması (varsa), görüntülenme, okuma, okuma oranı |
| Açılış şablonu |
Benzer konuda 2 yazıda farklı açılış türü deneyin (mikro-hikaye vs. net vaat gibi) |
Okuma oranı ve nitel geri bildirim |
| Sosyal paylaşım cümlesi |
Aynı yazıyı farklı metinlerle farklı gün/saatlerde paylaşın |
Tıklama ve okuma kalitesi |
Not: Başlığı sonradan değiştirmek dağıtımı ve paylaşımlardaki tutarlılığı etkileyebilir. Değişiklik yapacaksanız, neyi neden değiştirdiğinizi not edin ve tek seferde bir değişkeni test etmeye çalışın.
2 haftalık mini test planı (14 gün, düşük efor)
- Gün 1 (Hazırlık): 10 başlık varyasyonu çıkarın (yukarıdaki üretim süreciyle). 2 açılış varyasyonu yazın (ör. “mikro-hikaye” ve “net vaat”). Bir “kontrol” başlık seçin.
- Gün 2 (Yayın): Kontrol başlık + seçtiğiniz açılış ile yazıyı yayınlayın. İlk 24 saat metrikleri not alın (görüntülenme/okuma/okuma oranı gibi).
- Gün 3–5 (Paylaşım testi): Aynı yazı linkini 3 farklı paylaşım cümlesiyle (farklı gün/saat) paylaşın. Hangi cümlenin daha iyi trafik/okuma getirdiğini gözlemleyin.
- Gün 6–7 (Nitel veri): 3–5 kişiden “Başlık ne vaat ediyor, metin bunu karşılıyor mu?” şeklinde kısa geri bildirim alın. En çok tekrar eden 1 sorunu seçin (ör. belirsiz vaat, çok genel ifade).
- Gün 8 (Tek değişken kuralı): Sadece başlığı değiştirin (en güçlü varyasyon). Açılışı aynı bırakın. Değişiklik zamanını not edin.
- Gün 9–11 (Karşılaştırma penceresi): Değişiklik sonrası 48–72 saatlik performansı, önceki pencereyle karşılaştırın. Büyük iddialar yerine yön (arttı/azaldı/sabit) arayın.
- Gün 12 (İkinci değişken): Başlık sabit kalacak şekilde açılışı yeniden yazın (8 şablondan birini seçin). Yine zamanı not edin.
- Gün 13–14 (Özet): “En iyi başlık tipi”, “en iyi açılış tipi” ve “en iyi paylaşım cümlesi” şeklinde 3 kısa sonuç çıkarın. Bir sonraki yazınız için bu kombinasyonu başlangıç varsayımı yapın.
Yayınlamadan önce hızlı kontrol listesi
- Başlık: 1 net fayda + 1 özgül detay (hedef kitle, sayı, zaman aralığı vb.) var mı?
- Alt başlık (varsa): Başlığı tekrar etmiyor, vaadi genişletiyor mu?
- Açılış: İlk 3–5 satır okura “neden okumalıyım?” yanıtı veriyor mu?
- İlk alt başlık: Yazı hızlıca “et” kısmına giriyor mu?
- Tutarlılık: Başlıkta vaat edilen örnek/şablonlar içerikte gerçekten var mı?
- Paylaşım: Sosyal için 2–3 farklı paylaşım cümlesi hazır mı?
Örnek başlık paketleri: aynı konu, 7 farklı yaklaşım
Konu: “Medium’da başlık ve açılış geliştirme”
- Liste: “Medium’da Daha Net Yazmak İçin 7 Başlık Formülü”
- Nasıl yapılır: “Medium’da Başlık ve Açılış Nasıl Uyumlu Yazılır?”
- Soru: “Okur İlk 5 Satırda Ne Karar Veriyor?”
- Hata: “Medium Başlığında Sizi Geriye Çeken 5 Alışkanlık”
- Kişisel hikaye: “Başlığı Değiştirdim, Okuma Arttı: Asıl Fark Nereden Geldi?”
- Hedef kitle: “Yeni Yazarlar İçin Medium Başlığı: Hızlı Şablonlar ve Kontrol Listesi”
- Model: “Başlık–Alt Başlık–Açılış: 3 Katmanlı Netlik Çerçevesi”
Sık yapılan hatalar (ve daha güvenli alternatifler)
- Aşırı genel başlık → Alternatif: “kim + ne + nasıl” ekleyin.
- Sadece merak, sıfır bağlam → Alternatif: Merak + somut konu birlikte olsun.
- Başlıkla metin uyumsuzluğu → Alternatif: Başlıktaki ana kelimeler içerikte gerçekten ele alınıyor mu kontrol edin.
- Çok fazla iddia → Alternatif: “yardımcı olabilir”, “deneyimim”, “örneklerle” gibi daha ölçülü dil.
Sonuç: Formülü seç, 10 varyasyon üret, küçük testlerle doğrula
Medium’da iyi başlık ve açılış; yazının değerini netleştirmenin ve doğru okuru yakalamanın yoludur. Liste, nasıl yapılır, soru, hata/yanılgı, kişisel hikaye, hedef kitle ve çerçeve/model başlıkları iyi bir başlangıç sağlar; asıl farkı ise düzenli üretim, okur geri bildirimi ve küçük test döngüsü yaratır.
Bir sonraki yazınız için hedef koyun: tek bir yazı, 10 başlık, 2 açılış. Sonra en net olanı seçin ve performans sinyallerine bakarak iterasyon yapın.
Yorumlar